
राज्यात 2025 मध्ये झालेल्या अतिवृष्टी व पूरपरिस्थितीमुळे मोठ्या प्रमाणावर शेतीपिकांचे नुकसान झाले आहे. त्यामुळे खरीप पीक विमा 2025 बाबत शेतकऱ्यांमध्ये मोठी उत्सुकता आहे.
सर्वात जास्त विचारला जाणारा प्रश्न म्हणजे –
👉 “पीक विमा 17,500 रुपये सरसकट मिळणार का?”
या लेखात आपण अंतिम पैसेवारी, पीक कापणी प्रयोग, महसूल मंडळनिहाय पात्रता, आणि पीकनिहाय (सोयाबीन, मूग, उडीद, मका, तूर, कापूस) अपडेट सविस्तरपणे जाणून घेणार आहोत.
📌 पीक विमा 2025 चा आधार कशावर असेल?
खरीप किंवा रबी पीक विमा थेट नुकसानाच्या अंदाजावर नाही, तर खालील दोन घटकांच्या आधारे दिला जातो:
🔹 1) पीक कापणीचे अंतिम प्रयोग (Yield Experiments) – 50%
- राज्यात सुमारे 63,000 हून अधिक पीक कापणीचे प्रयोग झाले आहेत
- काही भागांत पिके वाहून गेल्यामुळे प्रयोग होऊ शकले नाहीत
🔹 2) तंत्रज्ञान आधारित उत्पादन डेटा – 50%
- सॅटेलाइट, डिजिटल डेटा व इतर तंत्रज्ञानाचा वापर
- दोन्ही उत्पादनांची सरासरी काढून अंतिम उत्पादन निश्चित होते
👉 या सरासरीच्या तुलनेत नुकसान जास्त ठरल्यास पीक विमा मंजूर होतो.
❓ 17,500 रुपये सरसकट मिळणार का?
थोडक्यात उत्तर: नाही.
17,500 रुपये ही सरासरी (Average) रक्कम आहे.
🧮 प्रत्यक्षात रक्कम कशी ठरते?
- प्रत्येक महसूल मंडळ वेगळे युनिट मानले जाते
- त्या मंडळातील नुकसानाची तीव्रता (Loss Severity) महत्त्वाची
- नुकसान जास्त असल्यास:
- ₹8,500
- ₹13,000
- ₹17,500 किंवा त्याहून अधिकही मिळू शकतात
⚠️ महत्त्वाची अट
जरी जिल्ह्याची पैसेवारी 50 पैशांपेक्षा कमी असली,
तरीही जर एखाद्या महसूल मंडळात
- उत्पादन जास्त
- नुकसान कमी
असे आढळले, तर ते महसूल मंडळ पीक विमासाठी अपात्र ठरू शकते.
✅ कोणाला सरसकट पीक विमा मिळेल?
- जे महसूल मंडळ पात्र ठरतील
- त्या महसूल मंडळातील सर्व पीक विमा भरलेले शेतकरी
👉 सारखीच रक्कम (Per Hectare) मिळेल
❌ यावर्षी वैयक्तिक तक्रार किंवा वैयक्तिक नुकसान तपासणी नाही.
🌾 कोणत्या पिकांचा समावेश आहे?
✔️ जानेवारी 2026 मध्ये निकाल अपेक्षित:
- सोयाबीन
- मूग
- उडीद
- मका
⏳ थोडा उशीर होणारी पिके:
- तूर
- कापूस
👉 यांना 1 ते 2 महिन्यांचा कालावधी लागू शकतो.
📅 अंतिम आकडेवारी कधी येणार?
📌 31 डिसेंबर ते 5 जानेवारी दरम्यान
- अंतिम पैसेवारी
- पात्र / अपात्र महसूल मंडळांची यादी
- विशेषतः सोयाबीन पीकासाठी चित्र स्पष्ट होईल
📝 निष्कर्ष (Key Takeaway)
- 17,500 रुपये गॅरंटी नाही, ती सरासरी रक्कम आहे
- पीक विमा महसूल मंडळनिहाय मिळतो
- पात्र मंडळातील शेतकऱ्यांना सरसकट समान रक्कम
- जानेवारीच्या पहिल्या आठवड्यात मोठे अपडेट अपेक्षित
👉 पुढील अपडेटसाठी हा ब्लॉग सेव्ह ठेवा व शेतकरी मित्रांमध्ये शेअर करा.